16 Ocak 2015 Cuma

Yorum: J.R.R. Tolkien - Hobbit

Tür: Fantastik, Macera
Goodreads Puanı: 4,21 (1.644.448 oy)
Orijinal Adı: The Hobbit
Yayınevi: İthaki Yayınları
Çeviri: Gamze Sarı
Basım Yılı: 2007
Sayfa Sayısı: 425
Bir İngiliz Edebiyatı Profesörü olan J.R.R. Tolkien bundan yaklaşık yetmiş yıl kadar önce dünyaya bir kitap hediye etti. Bu kitapla birlikte insanlar ilk defa hobbit denen ahaliyle karşılaşıyordu. Cücelerden bile kısa boylu, yemeye, içmeye ve eğlenmeye düşkün, iyi yürekli, mutlu ve kendi küçük köylerinde her tür maceradan uzak yaşayan bir ahaliydi hobbitler. Ta ki büyücü Gandalf onları ziyaret edene kadar.

"Hobbit", diğer hobbitlerden aslında hiç de farklı olmayan bir hobbitin, Bilbo Baggins'in fantastik maceralarından oluşuyor. Bilbo Baggins, büyücü Gandalf ve cücelerle birlikte, cücelerin hazinesini kötü ejderha Smaug'dan geri almak için aslında hiç de istemediği bir yolculuğa çıkar. Ama yine de hobbitin içinde henüz keşfedemediği maceracı bir yan vardır ve yolculuk ilerledikçe Bilbo Baggins kendi cesaretinin ve gücünün farkına varmaya başlar.

Tolkien'in aslında çocuklar için kaleme aldığı "Hobbit", çok geçmeden yetişkinlerden, özellikle de 60'ların asi gençliğinden büyük ilgi gördü. Bunun üzerine Tolkien hobbitlerin, elflerin, cücelerin ve insanların goblinler, troller, kurtlar ve her tür kötü ve çarpık yaratıkla olan mücadelesini anlatmaya devam ederek "Yüzüklerin Efendisi"ni yarattı. Bugün "Hobbit"le birlikte "Yüzüklerin Efendisi" fantastik edebiyatın kült eserleri arasında yer alıyor.
Hobbit'in yorumunun blogumda olmasını uzun zamandır istiyordum. Filmi çıkınca, bu isteğimi gerçekleştirme imkânım oldu. Kitabı, BOTFA'ya gitmeden önce tekrar okudum. Yanına J.R.R. Tolkien'den Hobbit Resimleri'ni de açtım. Onun yorumunu da Hobbit ve Felsefe'yle birlikte, önümüzdeki günlerde yazmayı planlıyorum.

Hobbit, birçoğumuz için masal niteliğinde bir kitap. Bunun nedeni, -ben de dâhil- çoğu kişinin Orta Dünya'yı Yüzüklerin Efendisi serisinin kitap ve filmleriyle tanımış olması. Hobbit'in de bu dev üçlemenin yanında çocuk kitabı gibi kalması doğal, tabii. Hobbit'te Yüzüklerin Efendisi'nin ne o karmaşık olay örgüsü ne de o ağır havası var. Biraz da bu yüzden Hobbit, Orta Dünya'ya giriş kitabı olarak görülebilir.

Kitabın kurgusu basit ama zekice yazılmış; belli bir derinliği olduğunu fazla olmasa da hissettiriyor. Bu, Tolkien'ın Hobbit'i planlı bir biçimde bir serinin başlangıç kitabı olarak yazmamasına bağlanabilir. Hobbit, serinin ilk kitabı olma amacıyla yazılsaydı çok daha karanlık ve yoğun bir kurguya sahip olacaktı. Hobbit'in ise biraz da eğlenceyi ön planda tutan, sade bir kurgusu var.

Hobbit, yüzeysel olarak bakıldığında bir çocuk kitabı gibi gözükebilir, zira kitabı ilk okuyuşumda bana da öyle gelmişti. Fakat bu kurgunun ardında yatan zengin bir temel var; kitap bünyesinde felsefi, kültürel, dilsel ve daha birçok temayı barındırıyor. Bunu anlamak, günümüzle ve Tolkien'la bağlantısını kurmak için Hobbit'i bir kez okumanın yeterli olmadığı kanısındayım. Hobbit'i tekrar tekrar okumanın dışında ek olarak, Hobbit'i inceleyen kitapları da okumak gerekebilir. Ben bu amaçla, Hobbit ve Felsefe’yi okumuştum. Hobbit ve Felsefe yorumumda daha ayrıntılı bahsedeceğim ama şunu söylemeden geçmek istemiyorum: Hobbit'i çözümleyen bir kitap olan Hobbit ve Felsefe’de, Hobbit'i okurken farkında olmadığım çok farklı bilgilerle karşılaştım. Öyle ki, kitabı bitirdiğimde Hobbit'i bu kitap sayesinde gerçekten anladığımı fark ettim.

Kullanılan dil de oldukça basit; kitaba masalsı bir anlatım hâkim. Biraz bu yüzden biraz da kitapta geçen olayların yoğunluğunun azaltılmasından dolayı Hobbit, çocuklar için yazılmış bir kitap izlenimini veriyor. Örneğin ana karakter, Yüzüklerin Efendisi'ndeki gibi savaşın bütün vahşetine tanık olmuyor. Karşılaştığı zorluklar ise yine Yüzüklerin Efendisi’ne kıyasla daha kolay yollarla çözülüyor.

Kitabın çevirisi için sadece, göze batan garip kelime seçimlerine rastlamadığımı ve kitapta yer alan şarkı mısralarının uyumlu olduğunu söyleyebilirim. Kitabı orijinal diliyle okumadığım için çevirisi hakkında pek bir yorum yapamayacağım. Ama en kısa zamanda Hobbit'i, diğer Tolkien kitapları gibi, kendi dilinde okumak istiyorum. Önümüzdeki günlerde Hobbit'in İngilizce versiyonunu edinmek gibi bir planım var. Kitabı bitirdikten sonra, muhtemelen bu paragrafı güncellerim.

Hobbit, basit kurgusu ve masalsı anlatımıyla çocuklara hitap etmesine rağmen özellikle Orta Dünya'yla ilgilenen yetişkinlerin de büyük beğeniyle okuyacağı bir kitap. Çocuklar, Thorin ve kafilesinin macerasını heyecanla okurken; yetişkinler de Tolkien'ın Orta Dünya'sına yuvarlak ve minik bir kapı açabilir. Bu yüzden Hobbit'in, hem çocuklara okumayı sevdirmek için hem de seriye giriş için en uygun kitap olduğunu düşünüyorum.



Bir şey bulmak istiyorsan, aramak gibisi yoktur. Aradığında çoğu zaman bir şey bulduğun doğrudur, ama bu her zaman peşinde olduğun şey değildir.





post signature

8 yorum:

  1. Harry Potter okuyan biri olarak (Potterhead'ım ;) ) Yüzüklerin Efendisi'ni daha okumadığımı utanarak bildirmek istiyorum.Bir kaç cümle okuduktan sonra bana fazla karmaşık görünmüştü ve bir kenara bırakılmıtı. :/ Ama tekrar başlamaya karar verdim sanırım bu yorumdan sonra. :) Teşekkürler. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu kararı vermende bir etkim olduysa çok sevindim :)

      Sil
  2. Çok beğenerek okumuştum. Ve ne mutlu ki Yüzüklerin Efendisi'nden önce okuma şansına erişmiştim.
    Çok güzel özetlemişsin, okumayan varsa bu yorumdan sonra kesin okuyacaktır .

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkürler :) İnsanları Tolkien okumaya teşvik edebiliyorsam, inanılmaz mutlu olurum ^_^

      Sil
  3. Ya bu kitabin baslarinda ki trollerin oldugu bolumdeki konusmalar gercekten kitabin eglenceli oldugunu kanitliyor. Resmen trolleri ege agziyla konusturmus cevirmen :d

    YanıtlaSil
  4. Tolkien bize fantastik edebiyati hediye etmiş usta yazardir şüpesiz yazinizi beğeniyle okudum :)

    YanıtlaSil
  5. ben bu seriye başlamak istiyorum ve tek ciltli olanı hoşuma gitti ama baktım da tek kitabın sayfa sayısı üç kitabın toplamından az. Kısaltılmış mı yoksa puntosu mu daha küçük biliyor musun ona göre hangisini alacağıma karar vericem yardımcı olursan sevinirim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tek cilt derken Yüzüklerin Efendisi'nden mi bahsediyorsunuz? Ben seriyi tek ciltlisinden okumuştum ve itiraf etmeliyim ki okuması bayağı zor bir kitaptı. Çok ağır olduğu için yanımda taşımayı geçtim her ortamda ve her pozisyonda okuyamıyordum kitabı. Puntoları bayağı küçük, teklilerini okumadım ama kısaltıldığını sanmıyorum; aksine, ek olarak birçok bilgi bulunuyor kitapta. Almadan önce ikisini de -hem teklileri hem tek ciltliyi- bir kitapçıda açıp incelemenizi öneririm; puntoları, haritaları, ekleri vs. doğrudan gözlemleyip ona göre karar verirsiniz :)

      Sil

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...